Het Maanfestival 中秋節

Maanfestival

Vandaag wordt het Maanfestival 中秋節, ook wel Mid-Autumn festival of Lantaarnfestival genoemd, gevierd door Chinezen over de hele wereld. Happy 中秋節!
Deze feestdag wordt al duizenden jaren gevierd in China. Het is een van de belangrijkste feestdagen in de Chinese kalender, samen het Chinees Nieuwjaar, het Drakenboot festival en het Ching ming festival (Allerzielen). Het valt op de vijftiende dag van de achtste maand in de Chinese kalender, in de Gregoriaanse kalender valt het tussen eind september en begin oktober, de maan is in deze nacht op haar allervolst van het hele jaar.

De reden waarom dit festival zo'n belangrijke plaats inneemt, is omdat het om familie draait. Op deze dag komen familie en vrienden bij elkaar om samen de volle maan te bewonderen, men drinkt thee en eet maancakes en pomelo's. In sommige streken maken families lantaarns voor deze dag en hangen deze op, soms worden hierop raadsels geschreven. Families gaan elkaar bezoeken en maken er een sport van wie de meeste oplossingen heeft gevonden. Andere gebruiken zijn bijvoorbeeld het planten van bomen, het aansteken van wierook voor de goden en het uitvoeren van drakendansen.

De legende
Dit festival is, net zoals andere Chinese festivals, omgeven door legenden. De belangrijkste legende die met het Maanfestival wordt geassocieerd, is de legende van Chang Er die naar de maan vloog. Het is een prachtig verhaal en er zijn vele variaties van. Het meest bekende verhaal gaat als volgt:

Houyi en zijn prachtige sterfelijke vrouw Chang Er leefden in het hemelse keizerrijk. Houyi was een onsterfelijke en diende de keizer van het Hemelse Keizerrijk. De andere onsterfelijken werden jaloers op hem, Houyi had niet alleen de mooiste vrouw van het keizerrijk, ook was hij de lieveling van de keizer. Door manipulaties en laster werd hij uit deze positie gewerkt en uit het Hemelse Keizerrijk gesmeten, waarna hij, samen met zijn vrouw, als sterfelijke op aarde moest leven. Houyi werd jager om in hun levensonderhoud te kunnen voorzien. Hierdoor werd hij een zeer beroemde en getalenteerde boogschutter.

In deze tijd waren er tien zonnen, in de vorm van driebenige vogels, die leefden in een moerbeiboom in het Oosten. Elke dag steeg een van deze vogels op en vloog naar het Westen. Op een dag vlogen alle tien vogels tegelijkertijd op en bleven vliegen, waardoor de aarde ging branden, rivieren en zeeën begonnen op te drogen en vele oogsten gingen verloren. De keizer van China beval Houyi bij zich en droeg hem op om de aarde te redden door negen van de tien vogels neer te schieten. Nadat Houyi deze taak had volbracht, gaf de godin Koningin-moeder van het Westen Houyi een onsterfelijkheidspil, als dank voor het redden van de aarde. Ze vertelde hem dat hij slechts de helft van de pil nodig had om onsterfelijk te worden en dus de andere helft aan zijn vrouw moest geven. De keizer adviseerde de boogschutter om zich met meditatie voor te bereiden op zijn opnieuw verworven onsterfelijkheid. Houyi nam dit advies aan en verborg thuis de pil in een kistje.

Houyi waarschuwde zijn vrouw dat ze het kistje niet open mocht doen. Dit zorgde er natuurlijk voor dat Chang Er onzettende nieuwsgierig werd naar de inhoud van het kistje. Op de dag dat Houyi niet thuis was, kon ze haar nieuwsgierig niet langer onder controle houden en, net als Pandora in de Griekse mythologie, opende het kistje. Terwijl Chang Er de pil bekeek, kwam Houyi thuis en uit angst om betrapt te worden, slikte ze de pil in.  Ze ontdekte onmiddellijk dat ze opeens kon vliegen, ze zweefde alsmaar hoger en hoger, maar ze kon niet beneden komen. Houyi begreep meteen wat er was gebeurd en probeerde zijn wegvliegende vrouw neer te schieten met pijl en boog in de hoop dat hij haar nog kon redden. Maar zijn liefde voor haar was zo groot, dat hij het niet over zijn hart kon verkrijgen om haar daadwerkelijk neer te schieten. Chang Er vloog hoger en hoger en belandde op de maan.

Op de maan ontdekte ze dat ze gezelschap had: De Jade haas (als je een beetje fantasie hebt, kun je in de vlekken op de maan de vorm van een haas zien) die Chang Er ging helpen door in een vijzel een nieuw elixer voor haar proberen te maken. Er leefde ook nog een houthakker, die de goden zo had beledigd, dat zij hem op de maan gezet hadden. Ze gaven hem wel de belofte, dat wanneer hij de Cassiaboom die op de maan groeide, zou omhakken, hij weer terug naar de aarde mocht. Het probleem was echter dat de boom zo snel groeide dat de houthakker nooit enige vooruitgang maakte. (Chinezen zien dit als symbool voor het sterfelijke leven op aarde, takken worden continue weggemaaid door de dood, maar er vormen zich altijd weer nieuwe knoppen op de boom.)

De achtergebleven Houyi had zoveel liefdesverdriet dat de goden van het Hemelse Keizerrijk medelijden met hem kregen. Zij maakten hem opnieuw onsterfelijk en uit respect voor zijn eerdere heroïsche daad, bouwden zij voor hem een paleis in de zon. Eenmaal per jaar op de vijftiende dag van de achtste maand mocht Houyi zijn vrouw op de maan bezoeken. Dit is de reden waarom de maan zo licht en vol is op deze dag.

De legende van de maancakes
De maancakes spelen een centrale rol in de viering van het Maanfestival. Volgens een legende speelden de maancakes een belangrijke rol in de revolutie en omverwerping van de Mongoolse overheersing tijdens de Yuan dynastie (1280-1368). Tijdens deze overheersing was het verboden om in groepen bij elkaar te komen, waardoor de overheersers controle behielden over een mogelijke rebellie.
Een van de adviseurs, Liu, van de Chinese rebellenleider, genaamd Zhu Yuan Zhang, merkte op dat de Mongolen nooit maancakes aten. Hij kreeg het idee om dit te gebruiken in een rebellie. Liu benaderde de Mongoolse leiders met het plan om de Mongoolse heerser te vereren door maancakes uit te delen aan de bevolking van de hoofdstad. Hij kreeg hiervoor toestemming en verspreidde de maancakes. Wat de Mongolen echter niet wisten, was dat in de cakes een boodschap verborgen zat met de tekst "Dood de Mongolen op de vijftiende nacht van de achtste maand". De rebellie lukte en het einde van de Yuan dynastie was hiermee een feit.

Mocht je zelf eens maancakes willen maken, dit is een prima recept om mee te beginnen. De klassieke vulling is lotuszaadpasta en dooiers van gezouten eendeneieren. Maar tegenwoordig zijn er zeer veel variaties, probeer ook eens deze witte maancakes met groene thee vulling.